Na start

Możesz znać dużo słówek, dobrze rozumieć angielski i regularnie robić zadania, a mimo to nadal nie wiedzieć, czy Twoje przygotowanie naprawdę wystarczy na wysoki wynik.

To jeden z najczęstszych problemów, który pojawia się u osób ambitnie podchodzących do matury: nie chodzi wyłącznie o pytanie „czy umiem angielski?”, ale o znacznie ważniejsze:

„Czy umiem dokładnie to, czego będzie ode mnie wymagał egzamin?”

W przypadku matury z języka angielskiego odpowiedź wymaga spojrzenia szerzej niż tylko na znajomość słownictwa czy gramatyki. CKE wskazuje, że egzamin pisemny na poziomie rozszerzonym obejmuje rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstów pisanych, znajomość środków językowych oraz wypowiedź pisemną. Sam egzamin trwa 150 minut.

Problem i konsekwencje

Największym problemem nie musi być brak wiedzy.
Problemem może być brak odpowiedzi na pytanie, gdzie dokładnie tracisz punkty.
Możesz świetnie radzić sobie z czytaniem, ale mieć trudność z zadaniami leksykalno-gramatycznymi. Możesz znać zasady pisania rozprawki, ale nie realizować dokładnie wszystkich elementów polecenia. Możesz też ćwiczyć dużo, lecz ćwiczyć przede wszystkim to, co już potrafisz.
Na poziomie rozszerzonym wypowiedź pisemna ma długość 200–250 wyrazów i jest oceniana m.in. pod kątem zgodności z poleceniem, spójności i logiki, zakresu środków językowych oraz ich poprawności.
Dlatego wysoki wynik wymaga nie tylko „uczenia się angielskiego”, ale także rozpoznania, jak egzamin zamienia Twoje umiejętności na punkty.

Plan gry: czego się dowiesz?

W tym artykule uporządkujesz cztery rzeczy:

1. co rzeczywiście sprawdza matura rozszerzona,

2. dlaczego samo rozwiązywanie kolejnych arkuszy może nie wystarczyć do diagnozy,

3. jak znaleźć najsłabszy element przygotowań,

4. jak sprawdzić, czy Twoja praca prowadzi w stronę wyniku, którego oczekujesz.

Nie chodzi o zgadywanie konkretnego wyniku. Chodzi o zbudowanie takiej kontroli nad przygotowaniem, żebyś wiedział, co już działa, a co nadal wymaga pracy.

Krótka historia

W pracy z maturzystami obserwuję, że trudność często nie polega na braku znajomości angielskiego. Problemem bywa raczej brak pewności siebie i trudność w wykorzystaniu posiadanych kompetencji.

Dlatego samo „zrobiłem dzisiaj kolejne zadania” nie zawsze jest wystarczającą informacją.

Znacznie ważniejsze jest pytanie: co wynika z tego ćwiczenia?

Jeżeli po wykonaniu zadania nie wiesz, dlaczego popełniłeś błąd, czego ten błąd Cię nauczył i jak zmienić sposób pracy, możesz mieć poczucie wysiłku bez poczucia kontroli.

A właśnie kontrola przygotowań jest jednym z fundamentów spokojnego podejścia do egzaminu.

4 kroki

Krok 1: Rozbij egzamin na konkretne obszary.

Nie traktuj „matury z angielskiego” jako jednej umiejętności.

CKE wyraźnie rozdziela poszczególne części egzaminu. Na poziomie rozszerzonym pojawiają się: rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstów pisanych, znajomość środków leksykalno-gramatycznych oraz wypowiedź pisemna.

Zamiast więc powiedzieć sobie „muszę poprawić angielski”, zapytaj:

Który z tych obszarów obecnie daje mi najmniej pewności?

To znacznie bardziej użyteczne pytanie.

Krok 2: Analizuj błędy, a nie tylko wynik.

Sam procent po wykonaniu arkusza jest informacją. Ale nie jest jeszcze diagnozą.

Jeżeli otrzymałeś określony wynik, warto sprawdzić, z czego dokładnie wynikała utrata punktów. Czy problem pojawił się podczas rozumienia tekstu? Czy nie rozpoznałeś konstrukcji? Czy nie zrealizowałeś fragmentu polecenia w wypowiedzi pisemnej?

W kryteriach CKE realizacja polecenia w wypowiedzi pisemnej jest jednym z elementów oceniania, podobnie jak spójność, zakres środków językowych i poprawność.

Krok 3: Sprawdź, czy ćwiczysz to, co naprawdę jest oceniane.

To szczególnie ważne przy wysokich ambicjach.

Jeśli zależy Ci na bardzo dobrym wyniku, nie wystarczy po prostu robić „dużo angielskiego”.

Musisz ćwiczyć umiejętności odpowiadające temu, co rzeczywiście jest sprawdzane.

CKE podkreśla również, że przykładowe zadania w Informatorze nie wyczerpują wszystkich możliwych typów zadań i nie pokazują wszystkich wymagań podstawy programowej.

Krok 4: Wprowadź regularną kontrolę postępów.

Nie oceniaj przygotowania wyłącznie na podstawie tego, jak dobrze czujesz się danego dnia.

Sprawdzaj powtarzalność.

Czy popełniasz te same błędy? Czy poprawiasz obszar, który wcześniej był problemem? Czy wynik jest stabilny?

Dopiero wtedy zaczynasz widzieć nie pojedynczy rezultat, lecz kierunek.

Przykłady z praktyki

Przykład 1: „Robię dużo arkuszy, ale wynik stoi.”

Jeżeli rozwiązujesz kolejne arkusze, ale ciągle powtarzają się te same błędy, problemem może nie być ilość pracy, lecz sposób jej analizowania. Sam wynik mówi Ci, ile punktów zdobyłeś. Analiza błędów pomaga odpowiedzieć na pytanie dlaczego.

Przykład 2: „Umiem pisać, ale tracę punkty.”

Możesz mieć dobre słownictwo i poprawną gramatykę, a mimo to stracić punkty, jeśli Twoja wypowiedź nie realizuje właściwie polecenia. Właśnie dlatego kryteria CKE rozdzielają zgodność z poleceniem, spójność i logikę, zakres środków językowych oraz poprawność.

Przykład 3: „Mam niezłe wyniki, ale nadal nie mam pewności.”

To również ważny sygnał. Jeżeli wyniki są dobre, ale nie wiesz, dlaczego są dobre, trudno przewidzieć, czy podobnie poradzisz sobie z kolejnym arkuszem. Pewność nie powinna opierać się wyłącznie na nadziei. Powinna wynikać z wiedzy o własnych mocnych i słabych stronach.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy wysoki wynik z próbnego arkusza oznacza, że jestem już przygotowany?

Nie daje takiej gwarancji. Jeden arkusz pokazuje wynik uzyskany w konkretnym zestawie. Znacznie więcej mówi analiza kilku obszarów i powtarzalności rezultatów.

Czy muszę robić bardzo dużo arkuszy?

Sam Informator CKE nie powinien być jedyną ani główną wskazówką do planowania całego procesu przygotowania. CKE wskazuje, że nie wszystkie wymagania można w pełni sprawdzić za pomocą egzaminu.

Czy żeby zdobyć wysoki wynik, muszę znać każdy możliwy zwrot po angielsku?

Nie wynika to z kryteriów egzaminacyjnych. Na poziomie rozszerzonym oceniany jest m.in. zakres środków leksykalno-gramatycznych, ale równie ważne są realizacja polecenia, spójność i poprawność.

Jak mogę sprawdzić, gdzie naprawdę tracę punkty?

Zacznij od rozdzielenia wyników według obszarów egzaminu i prowadzenia analizy błędów. Dzięki temu zobaczysz, czy problem jest pojedynczy, czy powtarzalny.

Podsumowanie

Najważniejsza zmiana polega na przejściu od pytania:

„Czy dużo się uczę?”

do pytania:

„Czy dokładnie wiem, co poprawiam i dlaczego?”

W maturze rozszerzonej liczy się wiele różnych umiejętności. Samo poczucie, że „coraz lepiej znam angielski”, nie daje jeszcze pełnej kontroli nad wynikiem.

Jeżeli chcesz zobaczyć, jak spojrzeć na swoje przygotowanie bardziej strategicznie i krok po kroku uporządkować drogę do wysokiego wyniku, obejrzyj Magiczne Wideo:

[tu wklej link]

Źródła:

Centralna Komisja Egzaminacyjna, Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025: https://bip.cke.gov.pl/attachments/download/9946

Centralna Komisja Egzaminacyjna, Egzamin maturalny w Formule 2023: https://bip.cke.gov.pl/artykul/211/1659/egzamin-maturalny-w-formule-2023 (BIP CKE)

Centralna Komisja Egzaminacyjna, Najważniejsze zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku 2027 oraz od roku 2028: https://bip.cke.gov.pl/attachments/download/10296 (BIP CKE)